مکمل خودرو چیست و چه کاربردی دارد؟

مکمل خودرو موادی هستند که به عنوان افزودنی به سوخت، روغن یا سایر مایعات و مدارهای خودرو اضافه می‌شوند تا عملکرد آن بخش خاص را بهبود دهند، استهلاک را کاهش دهند و مشکلات سر راه راندمان را برطرف کنند. اغلب مکمل‌ها برای بهبود سوختن، روانکاری بیشتر، پاک‌سازی مسیرها، کاهش رسوبات، کاهش سایش یا افزایش راندمان طراحی شده‌اند. کاربرد مکمل به سبب شرایط سوخت‌های شهری، کیفیت روغن، عمر موتور یا حتی با هدف تعمیرات پیشگیرانه توصیه می‌شود. نکته مهم این است که مکمل جایگزین سرویس یا قطعات اساسی نیست بلکه برای بهبود وضعیت موجود یا جلوگیری از ایجاد اشکال در مدارهای سالم استفاده می‌شود.

انواع مکمل‌های خودرو

1- مکمل سوخت

این مکمل‌ها با فرمولاسیون شیمیایی خاص به باک بنزین یا گازوئیل افزوده می‌شوند تا آلاینده‌ها را بشکنند، مسیر انژکتور یا کاربراتور را پاک و احتراق را کامل‌تر کنند. نتیجه این کار می‌تواند کاهش مصرف سوخت، کم‌شدن صدای پیشرانه یا کاهش دوده در اگزوز باشد. مکمل‌های سوخت ممکن است ضدیخ، پایدارکننده یا بهبوددهنده اکتان نیز داشته باشند.

2- مکمل روغن موتور

این دسته به روغن موتور اضافه می‌شوند تا پایداری حرارتی و عمر کاری آن را افزایش دهند، خاصیت ضدسایشی و ضدخوردگی تقویت شود و رسوبات داخلی موتور پاک گردد. مکمل‌های تقویت کننده ویسکوزیته هم در این گروه قرار می‌گیرند، که در موتورهای پرمصرف یا پرکاربرد مفیدند.

3- مکمل سیستم خنک‌کننده

به آب رادیاتور اضافه می‌شوند و خاصیت ضدخوردگی، ضد رسوب و افزایش انتقال حرارت دارند. این مکمل‌ها برای جلوگیری از تشکیل جرم و زنگزدگی در مسیر رادیاتور استفاده می‌شوند.

4- مکمل سیستم هیدرولیک و گیربکس

این مکمل‌ها اصطکاک داخلی مدار را کاهش داده، عملکرد نرم‌تر و بی‌سر و صداتر قطعات متحرک را تضمین می‌کنند. برخی از این ترکیبات خاصیت ضد نشتی هم دارند.

5- مکمل تمیزکننده انژکتور و کاربراتور

این نوع مکمل به صورت تخصصی رسوبات ناشی از سوخت ناقص روی سوزن‌ها و مدار سوخت‌رسانی را حل می‌کند و بازده تزریق یا مخلوط سوخت و هوا را بالا می‌برد.

نشت‌گیر خودرو چیست و چه کاربردی دارد؟

نشت‌گیر خودرو محصولی است که جهت رفع موقت یا دائمی نشتی در سیستم‌های مختلف مانند رادیاتور، مدار خنک‌کننده، روغن موتور، جعبه‌دنده یا حتی سیستم هیدرولیک کابین مورد استفاده قرار می‌گیرد. پایه اصلی این مواد ترکیباتی است که در مجاورت هوا یا با واکنش با مواد شیمیایی موجود در مدار، محل نشتی را مسدود یا آب‌بندی می‌کنند. کاربرد اصلی نشت‌گیر، جلوگیری از افت سطح مایع، برطرف کردن سریع مشکل در مواقع اورژانسی یا تا رسیدن به تعمیرکار است.

انواع نشت‌گیرهای خودرو

1- نشت‌گیر رادیاتور

برای نشتی در رادیاتور یا مسیر خنک‌کننده؛ این ترکیبات عمدتاً شامل پودر معدنی یا پلیمرهای مخصوص هستند که با چرخش در مدار و برخورد با محل نشتی، واکنش داده و منفذ را آب‌بندی می‌کنند. مصرف بی‌رویه این نوع در مدارهای باریک می‌تواند باعث گرفتگی شود.

2- نشت‌گیر روغن موتور

این محصولات با افزایش انعطاف‌پذیری و حجیم‌کردن اورینگ‌ها و واشرها عمل می‌کنند و برخی دارای مواد رزینی هستند که با گرما فعال شده و نشتی‌های میکروسکوپی را پوشش می‌دهند. استفاده بلندمدت معمولاً توصیه نمی‌شود و به عنوان راه‌حل موقت تا تعمیر اساسی در نظر گرفته می‌شود.

3- نشت‌گیر روغن گیربکس

نشت‌گیر روغن گیربکس یکی از افزودنی‌های شیمیایی تخصصی است که برای رفع نشتی‌های جزئی روغن در سیستم گیربکس (دنده‌عقب خودروهای دستی یا اتومات) مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف اصلی این محصول، کاهش یا متوقف کردن خروج تدریجی روغن از محل‌هایی همچون واشرها (اورینگ)، کاسه‌نمدها و درزهای اتصال قطعات گیربکس است، بدون نیاز به باز کردن کامل یا تعمیر اساسی مجموعه.

4- نشت‌گیر هیدرولیک فرمان

برای رفع نشتی در سیستم‌های هیدرولیکی؛ این مواد افزودنی به روغن هیدرولیک یا گیربکس افزوده شده و خواص الاستیک قطعات لاستیکی را بازسازی می‌کنند.

5- نشت‌گیر سیلندر یا واشر سرسیلندر

ترکیبات شیمیایی قوی‌تر که عمدتاً برای رفع نشتی‌های جزیی آب با روغن یا روغن با محفظه احتراق به‌کار می‌روند، اما عمدتاً توصیه تخصصی نمی‌شوند و فقط برای رفع موقت ایراد کاربرد دارند.

نکات مهم در استفاده از مکمل‌ها:

1. سازگاری: همیشه از مکمل‌هایی استفاده کنید که با نوع موتور، سوخت و سیستم وسیله نقلیه شما سازگار باشند.
2. دستورالعمل‌ها: مقدار و زمان‌بندی استفاده از مکمل را طبق دستورالعمل سازنده رعایت کنید.
3. محیط زیست: برخی مکمل‌ها ممکن است مواد شیمیایی مضری داشته باشند؛ از محصولات سازگار با محیط زیست استفاده کنید.
4. مشاوره تخصصی: برای وسایل نقلیه خاص (مانند صنعتی یا دریایی)، با متخصص یا مکانیک مشورت کنید.

بسته به حجم روغن گیربکس و توصیه شرکت تولیدکننده نشت‌گیر، میزان معینی از محلول (معمولا در یک نوبت تعویض روغن) به گیربکس افزوده می‌شود تا ضمن گردش روغن، مواد افزودنی به قطعات مورد نظر برسد. در نتیجه، نشت‌گیر روغن گیربکس تنها راهکار برای حل نشتی‌های سطحی و ناشی از فرسایش اورینگ‌ها و واشرهای لاستیکی است، و برای رفع دائمی نشتی‌ها و ایمنی بیشتر، تعمیر مکانیکی توصیه می‌شود.