شیشه شوی خودرو یکی از اجزای بسیار کاربردی و مهم در سیستم دید راننده است که وظیفه اصلی آن پاک‌سازی سطح بیرونی شیشه جلو و بعضاً شیشه عقب خودرو از آلودگی‌ها، گرد و غبار، گل و لای، حشرات و چربی‌ها می‌باشد. این سیستم به منظور افزایش ایمنی رانندگی و حفظ میدان دید راننده در شرایط مختلف جوی مانند باران، برف، گرد و خاک یا حتی مه‌گرفتگی طراحی شده است.

آشنایی بیشتر با شیشه شوی خودرو :

سیستم شیشه‌شوی (Windshield Washer System) از ترکیب چند جزء مکانیکی و الکترونیکی تشکیل شده است. وظیفه آن پاشش مایع شوینده (واشر مایع) بر روی شیشه و پاک‌سازی آن توسط تیغه‌های برف‌پاک‌کن (Wiper Blades) است. این سیستم معمولاً با فعال‌سازی یک دکمه یا کشیدن دسته کنترلی روی فرمان توسط راننده شروع به کار می‌کند. هم‌زمان با اسپری مایع شوینده، موتور الکتریکی برف‌پاک‌کن نیز فعال شده و با حرکت رفت و برگشتی، آلودگی‌ها را از روی شیشه پاک می‌کند.

اجزای اصلی سیستم شیشه شوی خودرو:

▪️مخزن مایع شیشه‌ شوی:

محفظه‌ای پلاستیکی که وظیفه نگهداری مایع شوینده را دارد. این مخزن معمولاً در نزدیکی موتور خودرو قرار دارد و دارای یک درپوش برای پر کردن مجدد مایع می‌باشد. بعضی از خودروها به سنسور سطح مایع نیز مجهز هستند تا در صورت کاهش مایع، هشدار دهند.

▪️پمپ شیشه شوی:

یک پمپ الکتریکی کوچک که در زیر یا داخل مخزن قرار دارد و وظیفه انتقال مایع از مخزن به نازل‌های پاشش را دارد. با اعمال ولتاژ از طریق دسته کنترلی، پمپ فعال شده و مایع را با فشار مناسب پاشش می‌کند.

▪️نازل‌ها:

نازل‌هایی که روی کاپوت یا زیر تیغه‌های برف‌پاک‌کن نصب می‌شوند و مایع شوینده را به‌صورت پاششی و زاویه‌دار روی شیشه پخش می‌کنند. برخی نازل‌ها قابل تنظیم هستند تا زاویه پاشش اصلاح شود.

▪️شلنگ‌های انتقال مایع:

لوله‌هایی پلاستیکی که مایع را از مخزن به نازل‌ها هدایت می‌کنند. کیفیت این شلنگ‌ها بسیار مهم است چون به مرور زمان ممکن است ترک‌خورده یا نشتی پیدا کنند.

▪️تیغه‌های برف‌پاک‌کن:

هرچند جزء اصلی سیستم شیشه‌شوی نیستند، اما در تعامل مستقیم با آن قرار دارند. جنس لاستیکی آن‌ها باید نرم و انعطاف‌پذیر باشد تا بدون خط و خش، مایع را از سطح شیشه پاک کنند.

▪️کلید یا دسته کنترلی:

اغلب روی فرمان خودرو نصب شده و با چرخش یا کشیدن آن، دستور فعال‌سازی سیستم صادر می‌شود. در خودروهای پیشرفته، این کنترل با سنسور باران نیز ترکیب شده و به‌صورت خودکار عمل می‌کند.

سیستم شیشه‌ شوی خودرو را می‌توان به چند دسته بر اساس نوع و کاربرد تقسیم کرد:

1. شیشه‌ شوی جلو:

رایج‌ترین نوع است که مخصوص شیشه جلوی خودرو طراحی شده و معمولاً با برف‌پاک‌کن‌های جلو هم‌زمان عمل می‌کند. دارای دو یا سه نازل است که مستقیماً روی شیشه جلو مایع را پاشش می‌کند.

2. شیشه‌ شوی عقب:

در خودروهای هاچ‌بک، شاسی‌بلند یا ون‌ها، به منظور پاک‌سازی شیشه عقب تعبیه می‌شود. معمولاً دارای یک تیغه و یک نازل کوچک در بالای شیشه عقب است و سیستم آن مستقل از جلو کار می‌کند.

3. شیشه‌ شوی چراغ‌ها:

در برخی خودروهای لوکس یا مطابق با استانداردهای اروپا، از شیشه‌شوی برای پاک‌سازی سطح چراغ‌های جلو استفاده می‌شود. معمولاً از طریق نازل‌هایی که از سپر بیرون می‌آیند یا ثابت‌اند، عمل شست‌وشو انجام می‌گیرد. در سیستم‌های پیشرفته‌تر، از پمپ فشار بالا برای این منظور استفاده می‌شود.

4. شیشه‌ شوی اتوماتیک با سنسور باران:

این سیستم با سنجش شدت بارش یا آلودگی روی شیشه، به‌طور خودکار برف‌پاک‌کن و مایع‌شوینده را فعال می‌کند. دارای برد الکترونیکی و ماژول کنترل مرکزی است که داده‌ها را تحلیل و فرمان ارسال می‌کند.

ویژگی‌های فنی مایع شیشه شوی:

مایع مخصوص شیشه‌شوی ترکیبی از آب، الکل، مواد شوینده و گاهی گلیسیرین است.

🔻قابلیت حل کردن چربی، گرد و غبار و حشرات

🔻جلوگیری از یخ‌زدگی در دماهای پایین (ضد یخ مخصوص شیشه‌شوی)

🔻عدم ایجاد لک و بخار روی شیشه

🔻سازگار با لاستیک تیغه‌ها و شیشه جلو

🔻در شرایط خاص، مانند زمستان یا مناطق آلوده، استفاده از مایع شیشه‌ شوی با فرمولاسیون خاص توصیه می‌شود

برای نگهداری صحیح سیستم شیشه‌ شوی خودرو، بررسی منظم سطح مایع مخزن و استفاده از محلول‌های استاندارد بسیار مهم است، زیرا آب معمولی خاصیت شویندگی و ضدیخ ندارد. نازل‌های پاشش باید مرتب کنترل شوند و در صورت گرفتگی با سوزن نازک یا هوای فشرده تمیز گردند. شلنگ‌های انتقال نیز باید از نظر نشتی یا ترک‌خوردگی بررسی شوند. همچنین تیغه‌های برف‌پاک‌کن بهتر است هر ۶ تا ۱۲ ماه تعویض شوند تا از ایجاد خط روی شیشه و کاهش دید جلوگیری شود. رعایت این نکات ساده، موجب عملکرد بهتر سیستم و افزایش ایمنی رانندگی خواهد شد.

در مجموع، سیستم شیشه شوی خودرو با وجود ساختار نسبتاً ساده، نقش بسیار حیاتی در حفظ ایمنی و دید راننده در شرایط مختلف جوی و محیطی ایفا می‌کند. آشنایی با اجزای مختلف این سیستم، نحوه عملکرد، انواع موجود و اصول نگهداری آن، به راننده یا تعمیرکار کمک می‌کند تا در زمان مناسب نسبت به بررسی، عیب‌یابی یا تعویض قطعات اقدام کند. توجه به کیفیت مایع شوینده، سلامت نازل‌ها، پمپ و تیغه‌ها، نه‌تنها موجب افزایش عمر مفید سیستم می‌شود، بلکه از بروز مشکلات دید و خطرات احتمالی در حین رانندگی جلوگیری خواهد کرد.