ورود / ثبت ‌نام

فیلتر گیربکس اتوماتیک نسبت به هزینه تعمیر گیربکس اتوماتیک قطعه‌ای بسیار ارزان است؛ ولی نقشی که در سلامت گیربکس دارد، بی‌تناسب با قیمتش بسیار بزرگ است. هزینه تعمیر گیربکس اتوماتیک بسیار بالاست اورهال کامل باتوجه‌به مدل خودرو حتی بیشتر از ۲۰۰ میلیون هم می‌شود. اکثر این خرابی‌ها با تعویض به‌موقع فیلتر و روغن قابل‌پیش‌گیری بودند.

علائم خرابی فیلتر گیربکس معمولاً تدریجی ظاهر می‌شوند. اول خفیف، بعد شدید‌تر. اگر نشانه‌های اولیه را بشناسید و سریع اقدام کنید، از خسارت‌های سنگین جلو‌گیری می‌کنید. این مقاله تمام این نشانه‌ها را از اولیه تا پیشرفته پوشش می‌دهد.

برای آشنایی با ساختار و عملکرد فیلتر، مقاله فیلتر گیربکس چیست را بخوانید.

علائم اصلی خرابی فیلتر گیربکس

این علائم معمولاً در مراحل اولیه گرفتگی فیلتر ظاهر می‌شوند و حتما باید جدی گرفته شوند:

۱. تعویض دنده با تأخیر

اولین و شایع‌ترین نشانه. دسته‌دنده را از P به D می‌زنید و خودرو بعد از ۲ تا ۳ ثانیه (یا بیشتر) حرکت می‌کند. در حالت عادی این فاصله کمتر از یک ثانیه است.

دلیل: فیلتر گرفته جریان روغن ATF را محدود کرده. فشار هیدرولیکی به‌اندازه کافی و به‌سرعت به کلاچ‌ها نمی‌رسد. در‌گیری دنده طول می‌کشد.

در گیربکس AL۴ پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ این علامت بسیار رایج است. الکتروآل‌های این گیربکس به فشار دقیق نیاز دارند. کم‌ترین افت فشار، تأخیر محسوسی ایجاد می‌کند.

۲. لرزش و ضربه هنگام تعویض دنده

دنده‌ها نرم عوض نمی‌شوند. ضربه می‌زنند. بدنه خودرو تکان می‌خورد. مخصوصاً بین دنده ۱ و ۲ یا ۲ و ۳ بیشتر حس می‌شود.

نشانه‌های فیلتر کثیف گیربکس باعث فشار نامنظم در مدار هیدرولیکی می‌شود. کلاچ‌ها به‌جای در‌گیری تدریجی، ناگهانی درگیر می‌شوند. نتیجه: ضربه.

۳. سختی در تعویض دنده

خودرو انگار مقاومت می‌کند. از دنده ۲ به ۳ نمی‌رود یا خیلی دیر می‌رود. در سربالایی مشکل بیشتر می‌شود. گاهی احساس می‌کنید خودرو در یک‌دنده قفل شده.

۴. صدای غیرعادی از گیربکس

صدای زوزه، وزوز یا خِرخِر. در سرعت‌های پایین و هنگام تعویض دنده بیشتر شنیده می‌شود. پمپ روغن گیربکس برای مکش روغن از فیلتر مسدود تلاش بیشتری می‌کند و صدا تولید می‌شود.

۵. تغییر رنگ‌روغن ATF

روغن تازه قرمز روشن یا صورتی شفاف است. اگر گیج گیربکس (در مدل‌های ی که دارند) را بیرون بکشید و روغن قهوه‌ای تیره یا سیاه باشد، فیلتر از مدت‌ها قبل اشباع شده. ذرات فلزی و آلودگی‌ها بدون فیلتراسیون در روغن گردش می‌کنند.

یک قطره روی دستمال سفید بریزید. روغن سالم: رنگ یکنواخت بدون ذره. روغن آلوده: تیره، ذرات ریز قابل‌مشاهده، ممکن است لکه‌های براق فلزی ببینید.

علائم پیشرفته خرابی فیلتر

اگر علائم اولیه را نادیده بگیرید، مشکل پیشرفت می‌کند. این نشانه‌ها یعنی آسیب جدی در راه است.

۶. بوی سوختگی

بوی تند و سوخته از ناحیه گیربکس. روغن ATF بیش از حد داغ شده. فیلتر مسدود جریان روغن (و در نتیجه خنک‌کاری) را مختل کرده. صفحات کلاچ دارند می‌سوزند. این نشانه فوریت دارد. متوقف شوید.

۷. لغزش دنده (Gear Slipping)

خطرناک‌ترین علامت. دور موتور بالا می‌رود؛ ولی سرعت خودرو زیاد نمی‌شود. دنده لغزیده. فشار هیدرولیکی آن‌قدر افت کرده که کلاچ‌ها نمی‌توانند نیرو را منتقل کنند.

در ترافیک و هنگام سبقت خطرناک است. خودرو ناگهان قدرتش را از دست می‌دهد. علائم فیلتر گیربکس اتوماتیک در این مرحله یعنی فیلتر مدت‌هاست اشباع شده و احتمالاً صفحات کلاچ هم آسیب‌دیده‌اند.

۸. افزایش دمای گیربکس

اگر خودرو نشانگر دمای گیربکس دارد (بعضی خودروهای خارجی)، بالارفتن دما نشانه واضحی است. اگر ندارد، با افزایش دمای موتور و کندی عملکرد خودرو متوجه می‌شوید.

۹. روشن‌شدن چراغ هشدار گیربکس

در خودروهای مجهز به سنسور فشار گیربکس، چراغ هشدار روی داشبورد روشن می‌شود. بعضی خودروها به حالت اضطراری (Limp Mode) می‌روند و فقط دنده ۲ یا ۳ کار می‌کند. این مکانیزم محافظتی است تا خسارت بیشتر جلو‌گیری شود.

۱۰. نشتی روغن

فیلتر بسیار گرفته فشار برگشتی ایجاد می‌کند. این فشار ممکن است کاسه‌نمدها یا واشر کارتل را تحت‌فشار بگذارد و نشتی شروع شود. لکه روغن قرمز زیر خودرو در محل گیربکس.

مرحله	علامت	شدت	اقدام لازم
اولیه	تأخیر تعویض دنده	خفیف	برنامه‌ریزی تعویض
اولیه	لرزش و ضربه	متوسط	تعویض فیلتر و روغن
اولیه	صدای غیرعادی	متوسط	تعویض فیلتر و روغن
اولیه	تیره‌شدن روغن	متوسط	تعویض فوری
پیشرفته	بوی سوختگی	شدید	توقف + تعویض فوری
پیشرفته	لغزش دنده	بحرانی	مراجعه فوری تعمیرگاه
پیشرفته	افزایش دما	شدید	توقف + بررسی
پیشرفته	چراغ هشدار	بحرانی	مراجعه فوری تعمیرگاه
پیشرفته	نشتی روغن	شدید	رفع نشتی + تعویض فیلتر

زمان تعویض فیلتر گیربکس بر اساس کیلومتر و مدل

منتظر علائم نباشید. بهترین استراتژی تعویض پیشگیرانه بر اساس کیلومتر است.

جدول زمان تعویض برای خودروهای رایج

خودرو	گیربکس	زمان تعویض فیلتر	شرایط سخت (ترافیک/گرما)	نوع فیلتر
پژو ۲۰۶/۲۰۷ AT	AL۴ (DP۰)	۳۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ km	۲۵٬۰۰۰–۳۰٬۰۰۰ km	داخلی نمدی
سمند اتوماتیک	AL۴	۳۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ km	۲۵٬۰۰۰–۳۰٬۰۰۰ km	داخلی نمدی
دنا اتوماتیک	AL۴	۳۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ km	۲۵٬۰۰۰–۳۰٬۰۰۰ km	داخلی نمدی
رنو داس‌تر  AT	DP۲/DP۸	۶۰٬۰۰۰ km	۴۰٬۰۰۰–۵۰٬۰۰۰ km	داخلی
تویوتا کمری	آیسین ۶AT	۶۰٬۰۰۰–۸۰٬۰۰۰ km	۵۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km	داخلی
هیوندای توسان	۶AT	۶۰٬۰۰۰–۸۰٬۰۰۰ km	۵۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km	داخلی/بیرونی
کیا سراتو	۶AT	۶۰٬۰۰۰–۸۰٬۰۰۰ km	۵۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km	داخلی
بی‌ام‌و سری ۳	ZF ۸HP	۶۰٬۰۰۰–۸۰٬۰۰۰ km	۵۰٬۰۰۰ km	داخلی

تعویض فیلتر گیربکس AL۴ در شرایط ترافیک سنگین تهران هر ۲۵ تا ۳۰ هزار کیلومتر توصیه می‌شود. این گیربکس خرابی صافی گیربکس را زود نشان می‌دهد.

فیلتر را همیشه همراه با روغن گیربکس تعویض کنید. یکی بدون دیگری فایده کامل ندارد.

نحوه تشخیص و تعویض فیلتر

بدون باز کردن کارتل نمی‌توانید فیلتر را مستقیماً ببینید؛ ولی با بررسی روغن می‌توانید وضعیت را حدس بزنید:

• روغن قرمز شفاف: فیلتر سالم
• روغن قهوه‌ای: فیلتر رو به اشباع
• روغن سیاه با بو: فیلتر مدت‌هاست اشباع شده

دستگاه عیب‌یاب (دیاگ) هم کدهای خطای مرتبط با فشار هیدرولیکی را نشان می‌دهد. کدهای P۰۸۴۱، P۰۸۶۸ و P۰۸۶۹ معمولاً به مشکل فشار و فیلتر مربوط هستند.

مراحل تعویض (خلاصه)

1. تخلیه روغن قدیمی
2. باز کردن کارتل گیربکس
3. تمیز‌کردن آهنربای کارتل از ذرات فلزی
4. خارج‌کردن فیلتر قدیمی و نصب فیلتر جدید با اورینگ نو
5. تعویض واشر کارتل (گسکت)
6. بستن کارتل با گشتاور مناسب
7. ریختن روغن جدید و بررسی سطح

برای آموزش کامل و نکات حرف‌های، مقاله آموزش مرحله‌به‌مرحله تعویض فیلتر گیربکس اتوماتیک را بخوانید. همچنین مقاله‌ی اشتباهات رایج تعویض روغن گیربکس  را به طور کامل توضیح می‌دهد و حتما باید از آن‌ها انجام دادن این اشتباهات اجتناب کنید.

تفاوت را ببینید. ۵ تا ۱۰ میلیون پیش‌گیری، در مقابل ۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تعمیر. فیلتر و روغن اصل را از بخش فیلتر گیربکس اتوماتیک فروشگاه شهر روغن تهیه کنید. برای تشخیص محصول اصل از تقلبی هم مقاله تفاوت فیلتر گیربکس اصل و تقلبی را بخوانید.

سؤالات متداول علائم فیلتر گیربکس

آیا همه این علائم حتماً مربوط به فیلتر است؟
نه. بعضی مشکلات مثل لغزش دنده ممکن است ریشه در خرابی الکتروآل، پمپ روغن یا صفحات کلاچ داشته باشند؛ ولی در بیشتر موارد، اگر فیلتر مدتی تعویض نشده، اولین مظنون همان فیلتر و روغن کثیف است، ارزان‌ترین تشخیص: تعویض فیلتر و روغن؛ اگر مشکل حل نشد، بررسی عمیق‌تر لازم است.

فیلتر گیربکس قابل‌شست‌وشو و استفاده مجدد است؟
فیلترهای توری فلزی بله. فیلترهای نمدی و کاغذی خیر؛ باید تعویض شوند. در گیربکس AL۴ پژو فیلتر نمدی است و یک‌بارمصرف.

اگر فقط روغن عوض کنم و فیلتر را نه، مشکلی پیش می‌آید؟
روغن تمیز وارد فیلتر کثیف می‌شود و دوباره آلوده می‌شود؛ عمر روغن جدید به‌شدت کاهش می‌یابد؛ پول روغن را دور ریخته‌اید.

چطور بفهمم فیلتر گیربکس خودروام داخلی است یا بیرونی؟
خودرو خود را جست‌وجو کنید، یا از دفترچه خودرو مشخصات را بخوانید؛ اکثر خودروهای ایرانی اتوماتیک (AL۴) فیلتر داخلی دارند.

زمان تعویض فیلتر گیربکس با روغن موتور یکی است؟
نه. روغن موتور هر ۵ تا ۱۰ هزار عوض می‌شود، فیلتر گیربکس هر ۳۰ تا ۸۰ هزار بسته به مدل؛ فاصله زیاد باعث می‌شود فراموش شود؛ پس حتما به این زمان‌بندی‌ها توجه داشته باشید.

برای مشاوره رایگان دربارهٔ وضعیت فیلتر گیربکس خودروتان، با کارشناسان شهر روغن تماس بگیرید.