ورود / ثبت ‌نام

گیربکس جزء گرانقیمت‌ترین اجزای خودرو است. تعمیر گیربکس دستی باتوجه‌به مدل ماشین حداقل ۱۵ میلیون تومان هزینه دارد. گیربکس اتوماتیک؟ از ۵۰ میلیون شروع می‌شود و با توجه به وضعیت قیمت‌ها می‌تواند سر به فلک بکشد! اکثر این خرابی‌ها با رعایت زمان تعویض روغن گیربکس قابل‌پیش‌گیری بودند.

روغن گیربکس که به آن واسکازین هم می‌گویند، وظایف متعددی دارد: روان‌کاری چرخ‌دنده‌ها، خنک‌کاری قطعات، محافظت در برابر سایش و جلو‌گیری از خوردگی. باگذشت زمان، مواد افزودنی روغن مصرف می‌شوند. ذرات فلزی ناشی از سایش در روغن جمع می‌شوند. ویسکوزیته تغییر می‌کند. نتیجه: گیربکسی که دیر یا زود مشکل پیدا می‌کند.

سؤال اصلی اینجاست: روغن گیربکس هر چند کیلومتر نیاز به تعویض دارد؟ جواب بستگی به نوع گیربکس، مدل خودرو و شرایط رانندگی دارد که در این مقاله از شهر روغن به طور کامل به همهٔ این موارد پرداخته‌ایم.

زمان تعویض روغن گیربکس دستی

گیربکس دستی ساختار ساده‌تری نسبت به اتوماتیک دارد. این نوع گیربکس معمولاً فیلتر ندارد. چرخ‌دنده‌ها مستقیماً درگیر می‌شوند و فشار هیدرولیکی در کار نیست. به همین دلیل روغن آن کمتر تحت‌فشار قرار می‌گیرد.

بازه استاندارد: هر ۴۰٬۰۰۰ تا ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر.

این عدد برای شرایط عادی رانندگی است. یعنی ترکیبی از شهر و جاده، دمای معتدل و بدون بارکشی سنگین. اگر شرایط رانندگی شما سخت‌تر از حد معمول است (جلو‌تر توضیح می‌دهیم)، فاصله تعویض باید کمتر باشد.

روغن گیربکس دستی معمولاً از نوع GL-۴ یا GL-۵ با گران‌روی ۷۵W-۹۰  یا ۸۰W-۹۰ است. تفاوت GL-۴ و GL-۵ در میزان مواد ضدسایش (EP Additives) است. GL-۵ مواد بیشتری دارد و برای دیفرانسیل‌ها مناسب‌تر است. بعضی گیربکس‌های دستی با GL-۵ سازگار نیستند؛ چون مواد اضافی ممکن است به سنکرون‌های برنجی آسیب بزند. دفترچه خودرو را بخوانید.

زمان تعویض روغن گیربکس برای خودروهای ایرانی:

البته بهتر است مدل ماشین خود را در وب‌سایت شهر روغن جست‌وجو کنید تا اطلاعات کامل را به دست بیاورید.

• پراید و تیبا: هر ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر. حجم: حدود ۲٫۵ لیتر. روغن GL-۴ با گران‌روی ۷۵W-۸۵ یا ۷۵W-۹۰.
• پژو ۴۰۵ و پارس: هر ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر. حجم: ۲ لیتر. استاندارد: GL-۴ ۷۵W-۸۰.
• پژو ۲۰۶ دستی: هر ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر. حجم: ۲ لیتر. GL-۴ یا GL-۵ بسته به مدل.
• سمند دستی: مشابه خودرو پژو ۴۰۵. هر ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر.

زمان تعویض ATF گیربکس اتوماتیک

گیربکس اتوماتیک شرایط متفاوتی دارد. روغن ATF علاوه بر روان‌کاری، نقش انتقال نیروی هیدرولیکی هم دارد. فشار و دمای کاری بالا‌تر است. تخریب روغن سریع‌تر اتفاق می‌افتد.

بازه استاندارد: هر ۶۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر.

بعضی سازنده‌ها مثل بی‌ام‌و و مرسدس، روغن گیربکس اتوماتیک را «عمری» اعلام کرده‌اند. این ادعا گمراه‌کننده است. منظور سازنده: عمری در دوره گارانتی. نه عمری تا ابد. اگر قصد دارید خودرو را بالای ۱۵۰ هزار کیلومتر نگه دارید، حتماً روغن را تعویض کنید.

گیربکس CVT هم که در نیسان جوک، رنو کپچر و میتسوبیشی لنسر استفاده شده، هر ۴۰٬۰۰۰ تا ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر نیاز به تعویض روغن مخصوص CVT دارد. روغن ATF معمولی در CVT نریزید.

جدول کیلومتر تعویض روغن گیربکس برای خودروهای ایرانی و محبوب

حجم تقریبی	فیلتر	نوع روغن		فاصله تعویض		نوع گیربکس		خودرو
۲٫۵  لیتر	ندارد	GL-۴ ۷۵W-۸۵		۴۰٬۰۰۰ km		Manual ۵MT		پراید دستی
۲٫۵ لیتر	ندارد	GL-۴ ۷۵W-۹۰		۴۰٬۰۰۰ km		Manual ۵MT		تیبا دستی
۲  لیتر	ندارد	GL-۴ ۷۵W-۸۰		۶۰٬۰۰۰ km		MA۵		پژو ۲۰۶ دستی
۴  لیتر	دارد	LT ۷۱۱۴۱ / Dexron III		۴۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km		AL۴ (DP۰)		پژو ۲۰۶ اتوماتیک
۴ لیتر	دارد	LT ۷۱۱۴۱ / Dexron III		۴۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km		AL۴		پژو ۲۰۷ اتوماتیک
۴ لیتر	دارد	LT ۷۱۱۴۱ / Dexron III		۴۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km		AL۴		سمند اتوماتیک
۲  لیتر	ندارد	GL-۴ ۷۵W-۸۰		۶۰٬۰۰۰ km		BE۳		پژو ۴۰۵ دستی
۴  لیتر	دارد	LT ۷۱۱۴۱		۴۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km		AL۴		دنا اتوماتیک
۴–۵ لیتر	دارد	Toyota WS		۸۰٬۰۰۰ km		آیسین ۶AT		تویوتا کمری AT
۷ لیتر	دارد	SP-IV / Dexron VI		۸۰٬۰۰۰ km		۶AT		هیوندای توسان AT
۵–۶  لیتر	دارد	NS-۳ CVT		۴۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰ km		CVT (جاتکو)		نیسان جوک CVT

در گیربکس‌های اتوماتیک، فیلتر گیربکس اتوماتیک هم هم‌زمان با روغن باید تعویض شود. فیلتر گرفته باعث افت فشار هیدرولیکی و تعویض دنده نامنظم می‌شود.

علائم نیاز به تعویض زودهنگام روغن گیربکس

گاهی قبل از رسیدن به کیلومتر مشخص‌شده، روغن گیربکس خراب می‌شود. این علائم را جدی بگیرید:

صدای غیرعادی هنگام تعویض دنده: صدای زوزه، خِرخِر یا ضربه. در گیربکس دستی معمولاً صدای چرخ‌دنده‌‌ای شنیده می‌شود. در اتوماتیک لرزش و ضربه هنگام جابه‌جایی دنده.

سختی در جابه‌جایی دنده: دسته‌دنده سفت شده و به‌زور جا می‌رود. مخصوصاً صبح‌ها وقتی هوا سرد است. روغن غلیظ شده یا مواد افزودنی آن تمام شده.

بوی سوختگی: اگر بوی تند و سوخته از اطراف گیربکس حس کنید، روغن بیش از حد داغ شده و خواص خود را ازدست‌داده. فوری اقدام کنید.

تغییر رنگ و بافت روغن: روغن گیربکس دستی نو به رنگ عسلی شفاف است. ATF نو قرمز روشن. اگر تیره، سیاه یا ذرات فلزی در آن دیده شود، تعویض فوری لازم است. برای چک‌کردن، می‌توانید گیج روغن گیربکس (در مدل‌هایی که دارند) را بیرون بکشید و روی دستمال سفید بریزید.

نشتی روغن: لکه روغنی زیر خودرو در محل گیربکس. نشتی از کاسه‌نمد، واشر کارتل یا شیلنگ خنک‌کننده ATF. اول نشتی را برطرف کنید، بعد روغن را تکمیل یا تعویض کنید.

لرزش در سرعت‌های پایین: در گیربکس اتوماتیک، لرزش هنگام حرکت از حالت سکون نشانه خرابی مبدل گشتاور یا روغن فرسوده است.

نکات تعویض در شرایط سخت

تعریف «شرایط سخت» از نظر سازنده‌ها:

• رانندگی مداوم در ترافیک شهری (استاپ - استارت مکرر)
• دمای محیط بالای ۴۰ درجه (خوزستان، هرمزگان، سیستان و…)
• رانندگی در مناطق کوهستانی با شیب زیاد
• بارکشی یا یدک‌کشی مداوم
• رانندگی روزانه بالای ۱۰۰ کیلومتر

اگر یکی یا چند مورد از این شرایط را دارید، فاصله تعویض را ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش دهید. یعنی اگر دفترچه خودرو ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر گفته، شما ۴۰٬۰۰۰ تا ۴۵٬۰۰۰ کیلومتر عوض کنید. هزینه یک‌بار تعویض زود‌تر در مقایسه با تعمیر گیربکس هیچ است.

نکته مخصوص گیربکس AL۴ پژو: این گیربکس در ترافیک‌های سنگین تهران بسیار داغ می‌شود. اگر روزانه در ترافیک هستید، هر ۳۵٬۰۰۰ تا ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر تعویض کنید. AL۴ به حساسیت بالا معروف است.

بهترین روغن گیربکس ایرانی برای شرایط عادی: بهران و ایرانول با استاندارد GL-۴ برای دستی و Dexron III برای اتوماتیک. قیمت مناسب و کیفیت قابل‌قبول.

بهترین روغن گیربکس خارجی: برای گیربکس‌های حساس‌تر، برندهایی مثل راونول، مانول، والوالین، زیک، آیسین، ادینول و ایدلوب عملکرد بهتری دارند. مخصوصاً برای گیربکس‌های اتوماتیک و CVT.

تمامی محصولات روغن گیربکس و روغن گیربکس سواری با تضمین اصالت در فروشگاه شهر روغن موجود هستند.

سؤالات متداول تعویض واسکازین دستی و اتوماتیک

در شهر روغن ما روزانه با این سؤالات دررابطه‌با زمان تعویض روغن گیربکس روبه‌رو می‌شویم. پس احتمالاً این سؤالات، سؤال شما هم باشند:

آیا واقعاً لازم است روغن گیربکس دستی عوض شود؟
بله. هرچند گیربکس دستی نسبت به اتوماتیک مقاوم‌تر است، ولی ذرات فلزی ناشی از سایش چرخ‌دنده‌ها و سنکرون‌ها در روغن جمع می‌شوند. بعد از ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر روغن عملاً خاصیت محافظتی خود را از دست می‌دهد.

اگر کیلومتر کمی رانندگی می‌کنم، باز هم باید عوض کنم؟
بله. حتی اگر سالی ۵٬۰۰۰ کیلومتر بیشتر نمی‌رانید، هر ۳ تا ۴ سال روغن گیربکس را تعویض کنید. رطوبت و اکسیداسیون روغن را حتی بدون رانندگی خراب می‌کند.

زمان تعویض روغن گیربکس با تعویض روغن موتور فرق دارد؟
بله، خیلی. روغن موتور هر ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر عوض می‌شود. روغن گیربکس هر ۴۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر. خیلی‌ها چون روغن گیربکس دیر‌تر عوض می‌شود، کلاً فراموشش می‌کنند.

آیا تعویض روغن گیربکس پر کیلومتر خطرناک است؟
بستگی دارد. اگر خودرو بالای ۲۰۰٬۰۰۰ کیلومتر دارد و تا حالا روغن گیربکس عوض نشده، تعویض ناگهانی ممکن است مشکل ایجاد کند. رسوبات قدیمی که نقش آب‌بندی را گرفته‌اند شسته می‌شوند و نشتی شروع می‌شود. در این حالت با یک مکانیک متخصص مشورت کنید.

هزینه تعویض روغن گیربکس چقدر است؟
دستی: دستمزد حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان بسته به برند. اتوماتیک: ۴ تا ۱۰ میلیون تومان با فیلتر و دستمزد. مقایسه کنید با ۵۰ تا بالای ۲۰۰ میلیون هزینه تعمیر. انتخاب واضح است.

برای مشاوره رایگان و انتخاب روغن گیربکس مناسب خودروتان، با کارشناسان شهر روغن تماس بگیرید یا مدل خودرو خود را جست‌وجو کرده و تمامی محصولات سازگار با آن را مشاهده کنید. همچنین مقالهٔ راهنمای کامل انتخاب بهترین روغن گیربکس اتوماتیک نیز می‌تواند برای شما بسیار مفید باشد.